تعمیرات سیستم برقی اتومبیل

آزمایشها و تعمیرات سیستم برقی اتومبیل

برای آزمایشهای گوناگون استارت و ژنراتور نخست از پر بودن باتری مطلع شوید. بد پر شدن و یا پر نشدن باتری می تواند به دلیل خرابی ژنراتور و یا خرابی رگلاتور باشد لذا در چنین حالتی باید تمام بخشهای درگیر بازرسی شوند. بنابراین گفته نمی توان بطور قاطع گفت که اگر باتری پر نشد دلیلش مثلا خرابی دیود است شاید دلیلش خرابی رگلاتور (آفتامات) باشد.

ابزار لازم برای آزمایش عبارتند از: لامپ آزمایش و مولتی متر (اهم متر، ولت متر و آمپر متر).

در آزمایش باتری همیشه از درست قرار گرفتن تسمه مطمئن شوید. اندازه شلی آن برابر با ۵ تا ۱۰ میلیمتر است.

تعمیرات سیستمهای برقی خودرو گاهی پیچیده است. در این مقاله به آموزش تعمیرات ژنراتور و استارت می پردازیم. فراموش نکنید که پایه کار برای تمام ژنراتورها و استارتها یکسان است اما برای داشتن اندازه های واقعی مقاومت و یا اندازه های دیگر باید به کاتالوگ و یا راهنمای فنی آن قطعه نگاه کرد. چنانچه مقدار رزیستانس در یک روتور ۴ اهم باشد به این معنی نیست که در تمام روتورها باید ۴ اهم باشد. اندازه ها در تمام مدلها و مارکها مختلف است بنابراین نگاه کردن به کاتالوگ خودرو ضروری است.

برای بازرسی و پیدا کردن ریشه خرابی باید ابزارهای نامبرده را تهیه نمایید. گام دیگر دانستن چگونگی استفاده از ابزار و وصل آنها به مدار است. در وصل اهم متر باید توجه کرد که قطعه از مدار جدا شده باشد. پیش از بازرسی یا تعمیرات استارت و دینام سالم بودن باتری را جویا شوید.

بازرسی باتری

۱- باتری روی خودرو سوار است به صورت زیر انجام دهید:
– سوئیچ و تمام مصرف کننده ها خاموش باشند.
– سرسیم قطب منفی را از باتری باز کرده مانند شکل زیر و سپس یک لامپ آزمایش را بین قطب منفی و سرسیم سوار کنید. لامپ آزمایش نباید روشن شود.
– اگر لامپ آزمایش روشن شود نکات زیر را بازرسی کنید:
– لامپهای صندوق عقب یا داشبورد خاموش باشند
– از نبودن اتصالی در مدارها مطمئن شوید

۲- بازرسی وزن اسید:
– اگر وزن اسید در یکی از خانه ها خیلی کمتر است خانه را کنترل کنید تا با خانه دیگر اتصالی نداشته باشد.
– اگر وزن اسید کمتر از ۱.۲۱ است باتری را شارژ کنید. اگر وزن اسید بین ۱.۲۱ تا ۱.۲۸ است باتری را از نظر ولتاژ با ولت متر مانند شکل زیر اندازه بگیرید.

۳- شارژ باتری:
باتری را با ۵ تا ۶ آمپر در ۱۰ ساعت شارژ کنید. اندازه اسید را بعد از شارژ کنترل کنید باید برابر با ۱.۲۸ باشد. فرق هر خانه نباید از ۰.۰۳ بیشتر باشد.

۴- آزمایش در حال کار:
– کنتاکت منفی کوئل را باز کنید تا خودرو روشن نشود
– به مدت ۱۰ ثانیه استارت بزنید سپس ولتاژ استارت را اندازه گرفته نباید از ۹.۵ ولت کمتر باشد.
– به داخل خانه های باتری نگاه کنید آیا هنگام استارت زدن حباب بوجود می آید اگر ولتاژ اندازه گرفته شده زیر ۹.۵ ولت است یا در یکی از خانه ها حباب بوجود می آید باتری خراب است. اگر ولتاژ ۹.۵ ولت یا بیشتر است باتری سالم است.

۵- آزمایش باتری بدون فشار وارد کردن به ژنراتور:
– یک ولت متر را به قطبهای باتری وصل کنید
– موتور را روشن کرده و تا ۲۰۰۰ دور در دقیقه گاز بدهید. هیچ مصرف کننده ای روشن نباشد. ولتاژ باید بین ۱۳.۵ تا ۱۴.۵ ولت باشد (رگولاتور و آفتامات سرد نباشد)
– اگر بیشتر از ۱۴.۵ ولت است رله را تعویض کنید و دوباره آزمایش را تکرار کنید. کمتر از ۱۳.۵ ولت دلیلش افت ولتاژ و شارژ کم است. دینام نیز کنترل شود.

۶- آزمایش با روشن بودن مصرف کننده ها (وارد کردن فشار به ژنراتور):
– ولت متر را به قطبهای باتری وصل کنید
– دور موتور ۲۰۰۰ دور در دقیقه
– حداقل کاهش ولتاژ نباید از ۰.۴ ولت بیشتر باشد.

اندازه گیری افت ولتاژ: مدار مثبت
– یک ولت متر بین مثبت باتری و کنتاکت +B ژنراتور سوار کنید مانند شکل زیر.
– دور موتور ۲۰۰۰ دور در دقیقه. ژنراتور را طبق جدول زیر تحت فشار قرار دهید.
– اگر افت ولتاژ ۰.۲ باشد اتصال بین +B و باتری را بازرسی کنید تا شل یا زنگ زده نباشد.

اندازه گیری افت ولتاژ: مدار منفی
– یک ولت متر بین منفی باتری و بدنه ژنراتور سوار کنید.
– دور موتور ۲۰۰۰ دقیقه. ژنراتور را طبق جدول زیر تحت فشار قرار دهید.
– اگر افت ولتاژ از ۰.۲ ولت بیشتر باشد اتصالات بین منفی باتری و بدنه خودرو را کنترل کنید که زنگ زده یا شل نباشند.

برای نابودی افت ولتاژ اتصال سر باتری را بازرسی کرده و در صورت اکسیده بودن آنها را با برس سیمی تمیز کرده و بعد اتصال بدنه بین باتری و بدنه و موتور را بازرسی کنید. کنتاکت +B به استارت و ژنراتور را نیز بازرسی کنید که شل و یا اکسیده نباشد.

با بکارگیری جدول زیر می توان تا حدودی به توان مصرفی دستگاه های خودرو پی برد.

آموزش بازرسی و تعمیرات ژنراتور

۱- فرق گذاشتن بین خرابی ژنراتور و رگلاتور:
– اتصالی را که به رگلاتور می رود مانند شکل زیر باز کرده و با یک سیم +D را به DF وصل کنید (اغلب سیم قرمز و سبز یا قهوه ای و سفید)

– ولت متر را به +B ژنراتور و بدنه وصل کنید
– به ژنراتور مانند جدول فوق فشار وارد کنید (روشن کردن دستگاهها)
– دور موتور ۲۰۰۰ دور در دقیقه

اگر ولت متر بیشتر از ۱۵ ولت نشان داد ژنراتور سالم است و رگولاتور تعویض یا تعمیر شود سپس ولتاژ مانند آزمایشهای گفته شده در بخش باتری اندازه گیری شود. اگر ولت متر کمتر از ۱۵ ولت نشان داد خرابی در ژنراتور یا اتصال بین رگولاتور و ژنراتور است. سیمها و کنتاکتها را از نظر یکدست بودن مانند شکل زیر بازرسی کنید. اگر سیمها و کنتاکتها سالم بودند ژنراتور خراب است.

۲- بازرسی سیم و کنتاکتهای ژنراتور:
– کنتاکت را از طرف رگولاتور جدا کرده و با یک اهم متر –D را کنترل کنید که به بدنه ژنراتور وصل باشد.
– بعد موتور را به دور ۱۵۰۰ دور در دقیقه برسانید.
– مقاومت موتور را بین DF و –D اندازه بگیرید باید تقریبا ۴ اهم باشد. این بستگی به سلامت زغالها نیز دارد (تا ۱۰ اهم نرمال است).

اگر مقاومت روتور کمتر از ۴ اهم باشد ژنراتور را باز کرده و آن را از نظر سالم بودن بازرسی کنید. اگر مقاومت بیشتر از ۱۰ اهم باشد خرابی در زغالها پایه آن و یا اتصالات روتور دارای خرابی است.

بازرس رگولاتور شارژ (آفتامات)
بازرسی رگولاتور برای هر مدل متفاوت است. در اینجا دو نوع ساده و ترانزیستوری را بازرسی می کنیم:

رگولاتور معمولی AD ساخت بوش
با دورهای ۲۰۰۰ و یا ۴۰۰۰ در دقیقه ژنراتور را بین ۳ تا ۷ آمپر تحت فشار قرار دهید.
ولتاژ رگولاتور بین +B و –D در ژنراتور را اندازه بگیرید.
در رگولاتور سرد (یک دقیقه بعد) ولتاژ بین ۱۳.۹ تا ۱۴.۸ ولت باید باشد.
در رگولاتور گرم (بعد از ۳۰ دقیقه) ولتاژ بین ۱۳.۸ تا ۱۴.۳ ولت است.
سپس ژنراتورهای ۳۵ آمپر را تا ۲۸ آمپر و ژنراتورهای ۵۵ آمپر را تا ۴۴ آمپر تحت فشار قرار دهید. اختلاف ولتاژ بدست آمده نباید بیشتر از ۰.۴۵ آمپر کمتر باشد.

رگولاتور ترانزیستوری بوش EF
با دورهای ۳۰۰۰ و یا ۶۰۰۰ در دقیقه ژنراتور را بین ۵ تا ۱۰ آمپر تحت فشار قرار دهید.
ولتاژ رگولاتور بین +B و –D در ژنراتور را اندازه بگیرید.
در رگولاتور سرد (یک دقیقه بعد) ولتاژ بین ۱۳.۷ تا ۱۴.۵ ولت باید باشد.
در رگولاتور گرم (بعد از ۳۰ دقیقه) ولتاژ بین ۱۳.۵ تا ۱۴.۱ ولت است.
سپس ژنراتورهای ۵۵ آمپر را تا ۴۷ آمپر و ژنراتورهای ۷۵ آمپر را تا ۶۰ آمپر تحت فشار قرار دهید. اختلاف ولتاژ بدست آمده نباید بیشتر از ۰.۴۵ آمپر کمتر باشد.

عیب یابی در قطعات ژنراتور
برای اطمینان یافتن از سالم بودن ژنراتور باید دیود را بازرسی کرد. این عمل در ژنراتورهای مختلف یکسان است اما باید دیودها و طرز قرار گرفتن آنها را شناسایی کرد. در ژنراتورهای لوکاس که در بیشتر خودروهای پیکان سوار شده بازرسی دیودهای یکسو کننده بسیار ساده است.

نخست یک لامپ آزمایش مانند شکل زیر که تشکیل شده از یک سرپیچ و یک لامپ ۱.۵ وات بسازید که دارای دو گیره در دو سر آن باشد از لامپ آزمایش معمولی استفاده نکنید. یک سیم گیره دار را مانند شکل زیر به قطب باتری و پایه دیود وصل کرده و سپس لامپ آزمایشی را که ساخیتد به قطب دیگر باتری و صفحه دیود وصل کنید. نگاه کنید که آیا لامپ روشن می شود یا خیر. حال جای گیره را در یکسو عوض کنید. لامپ باید فقط در یک جهت روشن شود چنانچه لامپ در دو حالت روشن شود، دیود خراب است و باید تعویض شود. بلبرینگ ژنراتور را از نظر صدا یا لقی کنترل کنید.

دیودهای مثبت توان: یک دیودسنج مانند شکل زیر به +B و به اتصالهای سه دیود در سه حرکت وصل کنید. (دیودسنج دارای یک صفحه نشان دهنده با رنگ قرمز و سبز است). انبرهای دیودسنج معمولا دارای رنگ سیاه و قرمز است که سیاه منفی و قرمز مثبت است. دیودسنج را بخوانید:
– رنگ سبز دیودها سالم است
– رنگ قرمز دیودها خراب است
– صفر دیودها خراب است

دیودهای منفی توان: دیودسنج را مانند شکل زیر به –D و به اتصالهای سه دیود در سه حرکت وصل کنید:
– رنگ سبز دیودها سالم است
– رنگ قرمز دیودها خراب است
– صفر دیودها خراب است

دیودهای مغناطیس: دیودسنج را مانند شکل زیر به +D و به اتصالهای سه دیود در سه حرکت وصل کنید:
– رنگ سبز دیودها سالم است
– رنگ قرمز دیودها خراب است
– صفر دیودها خراب است

آزمایش دیودهای باز شده از ژنراتور با ۴۰ولت ولتاژ: انبرهای دیودسنج معمولا دارای رنگ سیاه و قرمز است که سیاه منفی و قرمز مثبت می باشد. بخش سمت چپ دیودسنج را که از صفر تا یک میلی آمپر است باید خواند. دو سر انبرکها را مانند شکل زیر به سر دیود و بدنه آن وصل کنید؛
– اگر دیودسنج در جهت رفت جریان یک میلی آمپر و در جهت برگشت جریان صفر میلی آمپر را نشان داد دیود سالم است.
– صفر میلی آمپر جریان صفر میلی آمپر را نشان داد دیود سالم است.
– یک میلی آمپر در هر دو جهت نشانه اتصالی در دیود است.
– حداکثر نشت جریان در جهت برگشت نباید بیشتر از ۰.۸ میلی آمپر در حرارت ۲۵ درجه باشد.

استاتور: مقاومت (رزیستانس) استاتور باید آزمایش شود. با همان دیودسنج در صورتی که دارای اهم متر نیز باشد مانند شکل زیر انبرکها را به فازهای استاتور وصل کنید مقاومت بین صفر تا ۲ اهم باید باشد.

روتور: مقاومت (رزیستانس) روتور را مانند شکل زیر اندازه بگیرید. اندازه مجاز بین صفر تا ۲۰ اهم است. به کاتالوگ کارخانه سازنده مراجعه کنید؛ اگر مقاومت کم باشد (یک اهم) نشانه اتصالی داشتن است. مقاومت زیاد (بی نهایت) نشانه قطع بودن مدار روتور است. برای آزمایش عایق بودن روتور آن را با ۴۰ ولت ولتاژ تحت فشار بگذارید؛ اگر عقربه صفر نشان داد عایق روتور سالم است.

چنانچه کلکتور (حلقه مسی روتور) سوخته، آسیب دیده و یا پست و بلند است، کلکتور را تراش دهید. مقدار تراش نباید منجر به کاهش قطر کلکتور از اندازه مجاز شود؛ نگاه کنید به کاتالوگ دینام یا ژنراتور. برای تراش از قلم نازک استفاده کنید و بار براده نیز کم باشد. پس از تراش کلکتور را با کاغذ سمباده نرم پرداخت کنید تا زغالها زود ساییده نشود.

چنانچه ژنراتوری را که آزمایش می کنید دارای جازغالی یک تکه است، زغالها را با برق ۴۰ ولت نسبت به یکدیگر آزمایش کنید. اگر عقربه صفر نشان داد عایق سالم است و اگر یک میلی آمپر نشان داد زغالها نسبت به یکدیگر عایق است. بلبرینگ را در صورت خرابی و صدا داشتن با پولی کش بیرون آورید و از ضربه زدن با چکش خودداری کنید (باعث لنگ شدن روتور می شود).

هنگام لحیم کاری دیودها یک هویه ۱۰۰ وات را که کاملا گرم شده بکار ببرید و با یک دم باریک مانند شکل زیر دیود را نگه دارید تا گرمای لحیم به دم باریک منتقل شود و باعث خرابی دیود نشود.

چنانچه استاتور را از روی ژنراتور باز کرده اید، مقدار رزیستانس آنرا مانند شکل زیر بین هر سه فاز اندازه بگیرید. مقدار رزیستانس باید در هر سه فاز یکسان باشد. برای داشتن رزیستانس مجاز به کاتالوگ فنی ژنراتور نگاه کنید.

آزمایش و عیب یابی استارت
برای آزمایش استارت هنگامی که بر روی خودرو سوار است، نخست پر بودن باتری را بازرسی کنید.

آزمایش اتوماتیک استارت: یک سیم مانند شکل زیر را از مثبت باتری به اتصال ۵۰ استارت وصل کنید. اگر استارت کار نکرد استارت ایراد دارد و باید تعمیر شود.

استارت را از روی خودرو باز کرده و مانند شکل زیر به باتری وصل کنید. هنگامی که جریان وصل می شود باید اتوماتیک چرخنده استارت را بیرون فشار دهد و تا هنگامی که جریان برقرار است بچرخد. با قطع جریان باید اتوماتیک استارت بی درنگ قطع شود.

اتوماتیک استارت را مانند شکل زیر با یک اهم متر آزمایش کنید. راه دادن بین ۵۰ و نوک پیستون را با اهم متر کنترل کرده و تماس بین ۵۰ و اتصال سیم پیچ مغناطیس M را بازرسی کنید. اگر به یکدیگر راه ندادند اتصالی در اتوماتیک استارت وجود دارد که باید تعویض گردد.

تعویض زغال: معمولا ارتفاع زغالها نباید از ۱۳ میلی متر کمتر باشد و باید تعویض شود (نو ۱۸ میلی متر). زغالهای کهنه را برداشته و نو را به جای آن لحیم کنید. لحیم کاری باید با گرمای کافی و سریع انجام شود.

بالشتکهای استارت را کنترل کنید که سوخته نباشند. عایق بودن آنها نسبت به بدنه را با یک اهم متر یا لامپ آزمایش و باتری کنترل کنید. چنانچه می خواهید بالشتکها را تعویض کنید، محل قرارگیری را علامت گذاری کرده و سپس عایق بودن را بازرسی کنید.

برای جدا کردن بوش چرخنده از پولی کش استفاده کنید. ضربه زدن با چکش سبب کج شدن شافت می شود و هنگام کار باعث سایش شدید در استارت می گردد.

لقی سوراخ بوش را حتما کنترل کنید. در بعضی از استارتها نباید اندازه A از ۰.۱۲ میلی متر باشد. در صورت ساییده بودن زیاد بوش با یک میله بزرگتر مانند شکل زیر بوش را با پرس یا چکش خارج کرده و بوش نو را سوار کنید.

آزمایش و آموزش تعمیرات سیستمهای انژکتوری
بدیهی است که خرابی و کار نکردن سیستم منجر به تعمیرات و بازبینی آن سیستم می شود. سیستمهای جت رونیک (K-Jetronic) و یا دیگر سیستمها تا حدودی با هم فرق دارند اما کار یکی است و تعمیرات آنها یعنی اندازه گیری فشار، انژکتور، رله ها و غیره خیلی شبیه یکدیگر است. پیش از بازرسی و تعمیر حتما کتابچه فنی خودرو را نگاه کرده و مقدار اندازه را مرور کنید. اندازه های فشار سوخت رزیستانس برای تمام خودروها یکی نیست.

موتورهای بنزینی انژکتوری بندرت خراب می شود. توجه کنید هرگاه خودرو روشن نشد به سیستم سوخت دست نزنید زیرا نزدیک به ۷۰% از خرابیها به دلیل کار نکردن سیستم احتراق است. در اینجا یک مثال تعمیراتی بر روی یک خودروی انژکتوری جت رونیک را ملاحظه می کنید:

موتور روشن نمی شود: نخست از سالم بودن سیستم احتراق مطلع شوید (ببینید آیا جرقه در سر شمع وجود دارد زیرا در سیستمهای احتراق ترانزیستوری، ولتاژ جرقه بسیار خطرناک است و باید احتیاط کرد). چنانچه برق به سر شمع رسید به ترتیب زیر عمل می کنیم:
۱. لوله های سوخت را بازرسی کنید تا نشتی نداشته باشد
۲. فیوز مربوط به سیستم سوخت را بازرسی کرده و در صورت لزوم آنرا عوض کنید
۳. کنتاکت دریچه هوای اضافی را مانند شکل زیر با یک لامپ آزمایش بازرسی کنید؛ آیا جریان وجود دارد؟ اگر جریان وجود دارد، پمپ سوخت را از نظر سلامتی بازرسی کنید. اگر جریان وجود نداشت آزمایش را مانند زیر دنبال کنید:

۴. آیا ولتاژ در کنتاکت ۸۶ رله وجود دارد
A = رله پمپ
a = از کنتاکت ۳۰ رله اصلی

اگر بلی کار را با آزمایش شماره ۶ دنبال کنید. اگر خیر آزمایش ۵ را دنبال کنید.

۵. آیا ولتاژ در کنتاکت ۸۷ رله وجود دارد.
اگر بلی پس رله اصلی خراب است آنرا تعویض کنید. اگر خیر اتصالات قطع شده

۶. آیا ولتاژ در کنتاکت ۸۷ رله پمپ وجود دارد
A = رله پمپ
b = سیم از فیوز به رله b سیم از فیوز به رله

اگر بلی پس سیم رله به پمپ قطع است. اگر خیر پس اتصال ۸۵ و ۸۷ را بازرسی کنید.

۷. کنتاکت اندازه گیر هوا را بازرسی کنید

۸. با یک پیچ گوشتی صفحه اندازه گیر را بالا ببرید؛ آیا صدای وز وز شنیده می شود؟

اگر خیر آزمایش را ادامه دهید

۹. طرز قرار گرفتن صفحه اندازه گیر هوا را بازرسی کنید

۱۰. آیا ولتاژ در رله اصلی در هنگامی که استارت کار می کند وجود دارد؟

اگر خیر رله اصلی خراب است.

۱۱. انژکتور استارت (انژکتوری که هنگام سرد بودن موتور می پاشد) را مانند شکل زیر بازرسی کرده و سوخت پاش را از سر جای خود باز کنید؛ آیا در هنگام سردی موتور پاشش وجود دارد؟ اگر بلی پس از جایی هوای اضافی مکیده شده و یا فشار سوخت در سیستم کافی نیست.

۱۲. با یک لامپ آزمایش مانند شکل زیر بودن جریان در کنتاکت را آزمایش کنید. در صورت نبودن جریان سنسور گرمای موتور و فشنگی درجه حرارت موتور خراب است و در صورت بودن جریان خود انژکتور گرفتگی یا خرابی دارد.

۱۳. آیا انژکتور استارت در هنگام گرم بودن موتور پاشش می کند؟ اگر بلی کنتاکت برق را از آن جدا کرده و باز آن را آزمایش کنید. اگر این بار نیز پاشش کرد انژکتور خراب است. اگر خیر پس دلیل روشن نشدن خودرو در حالت گرم می تواند چکه کردن انژکتورها، خفه کردن موتور و یا کم بودن فشار سیستم باشد.

۱۴. ولتاژ ورودی به سوپاپ هدایت فشار و مقدار رزیستانس آنرا کنترل کنید و با کاتالوگ خودرو مقایسه کنید. آیا اندازه ها یکی است؟

همین آزمایش را نسبت به اتصال بدنه خودرو نیز انجام دهید اگر ولتاژی وجود نداشت رله پمپ ایراد دارد.

 

آزمایشهای زیر را برای اطمینان یافتن از سلامتی سیستم سوخت انجام دهید:

۱. با یک اهم متر رزیستانس دریچه هوای اضافی را کنترل کنید. مقدار مقاومت معمولا بین ۴۰ تا ۶۰ اهم است. در صورت نبودن مقاومت یا بی نهایت، رزیستانس دریچه خراب است و در صورت خرابی دریچه موتور بد استارت می خورد یا اصلا روشن نمی شود.

۲. دریچه هوای اضافی در حرارت ۲۰ درجه باید تا حدودی باز باشد.

۳. با یک فشارسنج مانند شکل زیر فشار در سیستم را اندازه بگیرید؛ آیا نتیجه برابر با کاتالوگ خودرو است؟

۴. یک فشارسنج به سیستم وصل کرده و استارت بزنید. سپس اندازه فشار را خوانده و پس از یک دقیقه دوباره عقربه را نگاه کنید؛ آیا فشار کاهش یافته؟ اگر بلی سوپاپ هدایت فشار خراب است، آنرا باز کرده بازرسی کنید. فشارسنج بین ورودی از پمپ و سوپاپ هدایت فشار سوار می شود.

۵. گاهی خودرو روشن شده اما در دورهای بالا کم می آورد؛ یا موتور هنگام گاز دادن لرزش شدید داشته و شتاب آن بسیار بد می باشد؛ نقایص فوق در صورت سالم بودن سیستم احتراق ۹۰% بدلیل پاشش نکردن یکی از انژکتورهاست. مانند شکل زیر چهار لوله آزمایش را به چهار انژکتور موتور وصل کنید؛ سوئیچ را باز کرده و دریچه اندازه گیر هوا را با یک پیچ گوشتی بالا برده و بگذارید انژکتورها تا ۱۰۰ سانتی متر مکعب پاشش کنند؛ آنوقت لوله ها را با هم مقایسه کرده و به یاد داشته باشید که نباید بیشتر از ۲۰% فرق داشته باشند. انژکتوری که کم پاشیده از نظر خرابی بازرسی کنید.

۶. پس از آزمایش پیشین انژکتور را از نظر چکه نکردن بازرسی کنید پس از هر پاششی باید سوخت بطور کامل قطع شود.

۷. انژکتورها را از فشار بازرسی کنید. انژکتور را به یک پمپ دستی مانند شکل زیر وصل کرده و فشار باز شدن سوپاپ را اندازه بگیرید. مقدار فشار لازم را برای باز شدن انژکتور از روی کاتالوگ ببینید. معمولا در فشار بین ۲۶۰ تا ۳۶۰ کیلوپاسکال باید انژکتور پاشش کند؛ اما فشار پاشش نباید هرگز از ۶۰۰ کیلوپاسکال تجاوز کند. آب بندی بودن انژکتور را نیز با پمپ دستی کنترل کنید؛ انژکتور را به پمپ بسته مانند شکل و تا فشار ۲۴۰ کیلوپاسکال (۲.۴ کیلوپاسکال بر سانتی مترمربع) تلمبه بزنید، انژکتور نباید چکه کند و در مدت ۱۵ ثانیه انژکتور می تواند نمناک باشد اما چکه نکند.

در آزمایش دیگر لوله آزمایش را برداشته و یک ظرف باز که بتوانید پاشش را ببینید زیر بنزین بگذارید و به مدت ۱۰ ثانیه سریع تلمبه بزنید (در فشار قابل قبول). شکل پاشش باید مانند شکل زیر باشد.

در پایان کار چند بار پمپ را به فشار بالا رسانیده و سپس شیر پمپ را باز کرده تا پاشش انجام شود. پاشش با فشار خیلی بالا باعث تمیز شدن انژکتور خواهد شد.

تنظیم مقدار اکسیدکربن:
تنظیم اکسیدکربن CO چه در خودروهای کاربراتوری و چه در خودروهای انژکتوری باید انجام گیرد و این نکته بسیار مهم است. مقدار درجه CO برای تمام خودروها بر روی یک پلاک در محلی نزدیک به موتور یا زیر کاپوت جلو نوشته شده است. در صورت نبودن به کاتالوگ خودرو مراجعه کنید. برای تنظیم درجه CO ابتدا برق خودرو را میزان کرده و سپس یک آچار شش ضلعی مانند شکل زیر که مخصوص تنظیم هوای انژکتورها است وارد محل تنظیم کنید. سپس یک اندازه گیر CO مانند شکل زیر وارد لوله اگزوز کنید پس از چند دقیقه مقدار CO را بخوانید؛ در صورت تفاوت داشتن با اندازه واقعی با همان آچار شش ضلعی هوا را میزان کرده دوباره اندازه را بخوانید.

تنظیم CO در موتورهای کاتالیزور دار
اندازه گیر را مانند شکل زیر به لوله اگزوز در سوراخی که پیش از کاتالیزور قرار دارد وارد کرده و سپس سوند لامبدا را باز کرده و CO را تنطیم کنید. برای اینکه بتوان از سالم بودن سوند نیز آگاه شد، یکبار هم CO را با وصل بودن سوند اندازه بگیرید اگر مقدار آن فرق داشت معلوم است که سوند کار میکرده است.

آزمایشهای سیستم احتراق
چنانکه بارها گفته شد قبل از تنظیم به کاتالوگ خودرو مراجعه کنید. نخستین شی ای که در صورت روشن نشدن خودرو بازرسی می شود شمع است و دانستن اینکه آیا جرقه وجود دارد یا خیر نکات بسیار مهمی بر روی جرقه شمع تاثیر دارد که به عنوان یک تکنسین اتومکانیک باید آنها را شناخت:

مقدار کمپرس (فشار) موتور، تاثیر مستقیم بر روی ولتاژ لازم برای جرقه دارد. موتورهای کمپرس بالا نیازمند جرقه قوی تری هستند که با انتخاب دهانه الکترود کمتر شمع این کمبود جبران می شود.

مخلوط سوخت دومین عامل تاثیرگذار بر جرقه شمع است. مخلوط چاق و مخلوط لاغر هر دو تاثیر منفی بر روی جرقه شمع دارند. باید درصد مخلوط نسبت به توانایی سیستم احتراق باشد.

زمان  جرقه باید به اندازه کافی طولانی بوده و سوخت باید بطور یکنواخت با هوا مخلوط شده باشد. یک جرقه خوب تا حدود ۳۰ هزار ولت برق نیازمند است، این مقدار برق باید بطور کامل به شمع برسد. عایق نبودن وایر شمع یکی از عوامل خرابی جرقه است.

گرمای وارده به شمع حدود ۱۰۰۰ درجه سانتیگراد است. شمع باید فشاری تا حدود ۵۰ بار (هر بار برابر با ۱۰۰۰۰۰ پاسکال) تحمل کند. در اتاق احتراق بر اثر سوختن بنزین و روغن، آب و اسیدهای گوناگون بوجود می آید و شمع نیز باید مقاومت کافی در مقابل اینها داشته باشد. در تعویض شمع باید به سرد یا گرم بودن توجه کرد. در شکل زیر شمع سرد، متوسط و گرم نشان داده شده است. وقتی که شمع تعویض می کنید و شماره ارزش حرارتی آن را در نظر می گیرید دیگر نیازی به بررسی سرد یا گرم بودن آن نیست.

هرچه دهانه الکترود کمتر باشد ولتاژ لازم برای جرقه کمتر است اما این بدین معنی نیست که می توان دهانه شمع را به دلخواه کم کرد. دهانه باید برحسب اندازه پیشنهادی کارخانه سازنده موتور باشد. از طرف دیگر کم بودن دهانه شمع باعث از دست دادن جرقه و زیاد بودن آن باعث ضعیف شدن ولتاژ شمع می شود. دهانه شمع بطور نرمال ۰.۷ میلیمتر است که بستگی به نوع موتور و کمپرس آن دارد. نوع مختلف الکترود شمع در شکل زیر نشان داده شده است.

هوا عامل اصلی سوخت بنزین است پس همیشه فیلتر هوا باید پاکیزه باشد. کوچکترین تغییر در ورود هوا احتراق را از حالت نرمال خود تغییر می دهد. موتوری که دارای فیلتر هوای کثیف است بد روشن می شود و اگر هم روشن شود مصرفش بالاتر از حد معمول است. پس از بررسی شمع رزیستانس وایر شمع را باید با اهم متر اندازه بگیرید. مقدار رزیستانس مجاز وایر معمولا روی آن نوشته شده؛ اگر نبود با کاتالوگ فنی خودرو مقایسه کنید. رزیستانس زیاد در وایر باعث لرزش و کم قدرتی موتور می شود. درب دلکو را از نظر سلامت و تمیزی بازرسی کرده و با یک اهم متر رزیستانس چکش برق را اندازه بگیرید؛ اندازه مجاز معمولا ۵ کیلو اهم است.

مقاومت موسوم به مقاومت قبلی را نیز با اهم متر اندازه بگیرید؛ مقدار رزیستانس این نوع مقاومت مختلف است به کاتالوگ خودرو مراجعه کنید. اندازه رزیستانس دلکو بین اتصال ۱ و ۱۵ را اندازه گرفته و با اندازه مجاز آن مقایسه کنید. رزیستانس بین اتصال ۱ و دهانه کوئل (محل ولتاژ خروجی) را اندازه گرفته و با رزیستانس سفارش شده در کاتالوگ مقایسه کنید.

دلکوهای الکترونیک بدون پلاتین
یک سیستم احتراق الکترونیکی معمولا مانند شکل زیر به نظر می رسد. دستگاه هدایت یا میکروکامپیوتر آن می تواند بزرگتر و در برگیرنده سیستم انژکتورها نیز باشد. مدار و اتصالات را از نظر اکسیده نبودن بازرسی کنید. ولتاژ در این سیستمها بسیار بالا بوده و خطر مرگ یا شوکهای نیرومند بسیار زیاد است.

مشخصه این نوع سیستمها مانند شکل زیر نداشتن مقاومت موسوم به مقاومت قبلی است. برای بازرسی و اطمینان یافتن از سالم بودن دلکو کنتاکت ایمپولز را از روی دستگاه هدایت باز کرده و زریستانس آن را با یک اهم متر اندازه بگیرید. معمولا از ۲ کیلو اهم بیشتر نیست و در صورت بالا بودن رزیستانس ایمپولز دهنده را تعویض کنید (نیازی به تعویض تمام دلکو نیست).

 

برگرفته از کتاب الکترونیک خودروها – تالیف مهندس شریفی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*