روغن ها و اهمیت آنها در سمپاشی زمستانه

فصل زمستان زمانی مناسب برای اقداماتی است که انجام آنها موجب کم شدن خسارت آفات در بهار و تابستان و در نهایت، کاهش نیاز به سمپاشی در این فصول می‏گردد. یکی از مؤثر­ترین اقدامات، هم برای درختان منازل و هم باغ‌های وسیع، سمپاشی زمستانه (پیش‌بهاره) است. سمپاشی زمستانه، خصوصاً برای هسته ­داران برای مبارزه با شپشک ­های نخودی (که در اصطلاح محلی به آن شته خونی می‌گویند)، درختان دانه­ دار برای مبارزه با سپر­دار واوی سیب، کنه ­ها، پسیل گلابی، لیسه درختان میوه، کرم­ های جوانه­ خوار و برای مرکبات در شمال کشور و در مبارزه با آفاتی نظیر شپشک سپردار قهوه‌ای مرکبات، شپشک آردآلود مرکبات، بالشتک مرکبات، از اهمیت بیشتری برخوردار است.

در سمپاشی زمستانه، روغن ها به طور مستقیم برای کنترل شپشک‌های گیاهی، کنه‌های گیاهی، تخم شته ­ها، تخم تعدادی از حشرات و بعضی لاروهای زمستانی و به منظور بالا بردن اثر حشره‌کشی بعضی از حشره‌کش‌ها مانند ترکیبات فسفره (امولسیون روغنی) و مخلوط کردن با امولسیون، به طور غیرمستقیم بکار می­روند. روغن‌ها از جمله سموم فیزیکی (Physical toxicants) هستند که بعد از پاشیده شدن به صورت یک لایه نازک، تمام بدن حشره را احاطه کرده و از طریق بستن منافذ تنفسی باعث مرگ حشرات می‌شوند. همچنین با انحلال قشر مومی جلد حشره باعث می­ شوند که حشره بوسیله نیروی کشش سطحی آب گرفتار آید.

روغن‌ها نسبت به حشره ­کش‌های دیگر، مزایای متعددی دارند که می­توان به عدم بروز مقاومت در حشرات و کنه‌های گیاهی در مقابل مصرف آنها و نیز اقتصادی بودن مبارزه به وسیله آنها اشاره کرد. بیشتر روغن‌هایی که در کنترل آفات بکار می‌روند از مشتقات نفتی هستند. با توجه به خنک بودن هوا در زمستان، روغن­هایی با درجه سولفوناسیون (میزان خلوص روغن از نظر وجود هیدروکربورهای غیراشباع ) ۶۵-۷۵ برای سمپاشی زمستانه بکار می­روند. از سوی دیگر، از آنجا که بعضی از روغن­ ها مانند مشتقات ذغال سنگ، دارای هیدروکربن‌های آروماتیکی و نیز روغن‌های غیراشباع نفتی هستند و خاصیت گیاه‌سوزی دارند، بسیار مهم است که در فرمولاسیون مایونز روغن­ ها دسته‌ای از هیدروکربن ها برای مبارزه با آفات روی گیاهان بکار گرفته شوند که نقطه جوش آنها دقیقاً کنترل شده و از هیدروکربن های پارافینی (اشباع) تشکیل شده باشند. این امر از آنجایی اهمیت دارد که برخی از افراد سود­جو به جای استفاده از پارافین از گازوئیل جوشانده استفاده کرده وآن را به صورت مایونز فرموله می ­نمایند. مهندس با­مروت، کارشناس سموم و آفت‌کش­ها از شرکت گیاه در این ارتباط می­گوید که کاربرد این قبیل روغن­ها، نه تنها اثربخش نخواهند بود بلکه عوارضی برای درخت به دنبال خواهد داشت که ۳ تا ۴ سال بعد، به صورت پیری زودرس و حتی خشک شدن درخت ظاهر می­ شود. وی راهکار پیشنهادی خود را در این زمینه، استفاده از فرمولاسیون (Emulsifiable Concentrate) یا مایع امولسیون شونده عنوان می­ نماید.

مهندس شیخی نیز از کارشناسان شرکت صنایع شیمیایی ایران، درجه سولفوناسیون (درصد گوگرد) و بو را از راه­های شناسایی این روغن­ های غیر‌استاندارد معرفی می ­نماید چراکه روغن پارافین فاقد بو است، اما در روغن­ های غیراستاندارد بوی نامطبوع گازوئیل و روغن سوخته به شدت احساس می ­شود. به این ترتیب توصیه می ­شود که در سمپاشی ها از سموم و روغن‌هایی در ظروف پلمپ شده و دارای برچسب نشان‌دهنده مشخصات کامل (نام شرکت یا کارخانه سازنده، تاریخ تولید، شماره پارت و…) استفاده شود و از سموم و روغن‌های تاریخ گذشته و بی نام و نشان خودداری گردد.

سمپاشی زمستانی در مرکبات، باید قبل از باز شدن گل­های مرکبات پایان پذیرد، اما در درختان دانه­ دار مناسب‌ترین زمان سمپاشی در اواخر زمستان و در اسفند­ماه (یک هفته قبل از متورم شدن جوانه‌ها) است. در صورتی که هرس درختان در برنامه­های زمستانی مدنظر باشد، جهت حصول نتیجه بهتر تأکید می­ شود که سمپاشی زمستانه بعد از هرس انجام شود. در هنگام سمپاشی باید تمام قسمت های درخت و حتی سایه‌انداز آن در روی زمین نیز سمپاشی شود.

منبع: مجله دام، کشت و صنعت

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*